سند نهايي كنفرانس ديپلماتيك نمايندگان تام الاختيار ملل متحد در مورد تأسيس يك دادگاه كيفري بين المللي

مجمع دولتهاي عضو [ سازمان ] ملل متحد طي قطعنامه شمارة 207/51 مورخ 17 دسامبر 1996 مقرر نمود كه به منظور اتمام نگارش و تصويب معاهده مربوط به تأسيس ديوان كيفري بين المللي يك كنفرانس ديپلماتيك از نمايندگان تام الاختيار [ دولتها ] در سال 1998 تشكيل گردد .

طي قطعنامه شماره 160/52 مورخ 15 دسامبر 1997، مجمع دولتهاي عضو ملل متحد با سپاس فراوان پيشنهاد كريمانه دولت ايتاليا براي ميزباني كنفرانس را قبول كرده و تصميم گرفت كه كنفرانس ديپلماتيك نمايندگان تام الاختيار ملل متحد در مورد تأسيس ديوان كيفري بين المللي را از تاريخ 15 ژوئن تا 17 ژوئيه 1998 در شهر رم برگزار نمايد.

مجمع دولتهاي عضو قبلاً طي قطعنامه شمارة 39/44 مورخ 4 دسامبر 1989 از كميسيون حقوق بين الملل درخواست كرده بود كه مسأله تأسيس يك ديوان كيفري بين المللي را مورد مطالعه قرار دهد؛
طي قطعنامه هاي شمارة 41/45 مورخ 28 نوامبر 1990و54/46 مورخ 9 دسامبر 1991، مجمع دولتهاي عضو از كميسيون خواسته بود تا مسائل مربوط به يك مرجع كيفري بين المللي شامل امكان تأسيس يك دادگاه كيفري بين المللي را بيشتر مورد ملاحظه قرار داده و تجزيه و تحليل نمايد. همچنين، مجمع دولتهاي عضو طي قطعنامه هاي شمارة 33/47 مورخ 25 نوامبر 1992 و 31/48 مورخ 9 دسامبر 1993 از كميسيون درخواست كرده بود تا تهيه طرح تفصيلي اساسنامة چنين محكمه اي را دراولويت قرار دهد.

كميسيون حقوق بين الملل از چهل و دومين جلسة خود در سال 1990 تا چهل و ششمين جلسه اش در سال 1994 مسأله تأسيس يك ديوان كيفري بين المللي را مورد بررسي قـرار داد . در جلسة اخير، كميسيون تهيه

پيش نويس اساسنامة ديوان كيفري بين المللي را به پايان برد و به مجمع دولتهاي عضو عرضه كرد.

مجمع دولتهاي عضو، طي قطعنامه شمارة 53/49 مورخ 9 دسامبر 1994، تصميم گرفت كميتة ويـژه اي بـراي بـررســي مهم ترين مسـائل ماهــوي و اداري كــه در پيش نويس اساسنامة تهيه شده توسط كميسيون حقوق بين الملل مطرح شده بود ، تشكيل بدهد تا پس از بررسي معموله اقداماتي را كه براي تشكيل كنفرانس بين المللي نمايندگان تام الاختيار [ دولتها ] بايد انجام شود مورد نظر قرار بدهد.

كميته اختصاصي براي تأسيس ديوان كيفري بين المللي از تاريخ 3 تا 13 آوريل و از 14 تا 25 اوت 1995 براي بررسي مسائل مربوط به پيش نويس اساسنامه كه توسط كميسيون حقوق بين الملل تهيه شده بود و همچنين مورد نظر قرار دادن اقداماتي كه بايد براي دعوت جهت يك كنفرانس بين المللي انجام شود ، تشكيل جلسه داد.

مجمع دولتهاي عضو ، طي قطعنامه شماره 46 /50 مورخ 11 دسامبر 1995 ، تصميم گرفت كه يك كميتة مقدماتي براي بررسي بيشتر مسائل اصلي ماهوي و اداري كه در پيش نويس اساسنامة تهيه شده توسط كميسيون حقوق بين الملل آمده بود ، تشكيل بدهد. اين كميته مقدماتي مي بايست با توجه به نظرات مختلفي كه در طي جلسات كميته ابراز شده بود ، متني را آماده نمايد كه حاوي نظرات گوناگون بوده و در عين حال در سطح وسيعي قابل قبول براي تدوين يك معاهدة بين المللي به منظور تأسيس يك ديوان كيفري بين المللي بوده و زمينه را براي بررسي مسالة توسط يك كنفرانس بين المللي متشكل از نمايندگان تام الاختيار [ دولتها ] آماده نمايد.

كميته مقدماتي بــراي تأسيس يك ديـوان كيفــري بين المللي بــه منظور بررسي بيشتر مسائل مطروحه در طرح اساسنامه و شروع به تهيه متني كه متضمن نظرات گوناگون بوده و در سطح وسيعي قابل قبول براي تدوين يك معاهدة بين المللي به منظور تأسيس ديوان كيفري بين المللي باشد در تاريخهاي 25 مارس تا 12 آوريل و 12 تا 30 اوت 1996 تشكيل جلسه داد.

مجمع دولتهاي عضو ، بموجب قطعنامه شمارة 207/51 مورخ 17 دسامبر 1996 ، مقرّر نمود كه كميتة مقدماتي به منظور به پايان بردن نگارش اساسنامه و ارائه آن به كنفرانس در سال 1997 و 1998 جلساتي تشكيل بدهد.

كميته مقدماتي در تاريخ هاي 11 تا 21 فوريه و 4 تا 15 اوت و اول تا 12 دسامبر 1997 تشكيل جلسه داد تا تهيه متن جامع مورد توافق و قابل قبول براي تدوين يك معاهدة بين المللي براي تأسيس ديوان كيفري بين المللي را ادامه دهد.

به موجب قطعنامه شماره 160/52 مورخ 15 دسامبر 1997 ، مجمع دولتهاي عضو از كميتة مقدماتي درخواست نمود تا مطابق قطعنامه شمارة 207/51 مجمع دولتهاي عضو، به كارش ادامه داده و در پايان جلساتش مطابق مأموريت محوّله پيش نويس معاهده مربوط به تأسيس ديوان كيفري بين المللي را در اختيار كنفرانس قرار دهد.

كميتة مقدماتي از تاريخ 16 مارس تا 3 آوريل 1998 تشكيل جلسه داده و نهايتاً كار تهيه پيش نويس معاهدة مربوط به تأسيس ديوان كيفري بين المللي را به پايان رسانيده و در اختيار كنفرانس قرار داد .

كنفرانس در مقرّ سازمان جهاني خواروبار و كشاورزي سازمان ملل متحد در رم از تاريخ 15 ژوئن تا 17 ژوئيه 1998 تشكيل جلسه داد.

مجمع دولتهاي عضو در قطعنامه شمارة 160/52 از دبير كل خواسته بود كه همة دولتهاي عضو سازمان ملل يا عضو نهادهاي تخصصي يا آژانس بين المللي انرژي اتمي را براي شركت در كنفرانس دعوت نمايد. در اين كنفرانس نمايندگان 160 دولت كه فهرست آنها در ضميمه شمارة 2 آمده است شركت كردند .

در همان قطعنامه ، مجمع دولتهاي عضو از دبيركل خواسته بود كه از نمايندگان سازمان ها و ساير تشكيلاتي كه قبلاً در قطعنامه هاي مجمع دولتهاي عضو به عنوان ناظر، در جلسات و فعاليت ها ، هميشه دعوت به شركت شده بودند ، با عطف توجه به اين كه اين نمايندگان به همين وصف در كنفرانس شركت خواهند كرد به عنوان نظّار در كنفرانس دعوت شوند. اين ها عبارت بودند از نمايندگان سازمان هاي بين دولتي منطقه اي ذيربط و ساير اركانهاي بين المللي ذيربط خصوصاً دادگاههاي بين المللي براي يوگسلاوي سابق و براي رواندا. فهرست اين سازمان ها كه در كنفرانس شركت كردند در ضميمه 3 آمده است.

در اجراي قطعنامة مذكور، دبيركل از سازمان هاي غير دولتي كه اعتبار آنها توسط كميته مقدماتي با عطف توجه به مقررات بخش 7 قطعنامه 31/1996 مورخ 25 ژوئيه 1996 شوراي اقتصادي و اجتماعي تأييد شده بود و خصوصاً نظر به منافعي كه فعاليتهاي آنان براي كارهاي كنفرانس مي توانست داشته باشد ، مطابق با شكلي شبيه به آنچه در كميتة مقدماتي اجرا شده بود و طبق قطعنامه و همچنين آيين نامه داخلي كنفرانس دعوت كرد. فهرست سازمان هاي غير دولتي شركت كننده در كنفرانس با يك ناظر در ضميمه 4 آمده است .

كنفرانس ، آقاي جيوواني كن سو ( از كشور ايتاليا ) را به عنوان رئيس انتخاب كرد.

كنفرانس، نمايندگان كشورهاي زير را به سمت معاونان انتخاب كرد: الجزاير، آلمان ، اتريش ، بنگلادش ، بوركينافاسو، شيلي ، چين ، كلمبيا ، كاستاريكا ، مصر ، ايالات متحدة آمريكا، جمهوري يوگسلاوي سابق مقدوني ، فدراسيون روسيه ، فرانسه ، گابن ، هند ، ايران ( جمهوري اسلامي ) ، ژاپن ، كنيا ، ليتواني ، ملاوي ، نپال ، نيجريه ، پاكستان ، جمهوري متحد تانزانيا ، پادشاهي متحد بريتانياي كبير و ايرلند شمالي ، ساموا ، اسلواكي ، سوئد ، ترينيداد و توباگو ، و اروگوئه.

اركانهاي زير توسط كنفرانس بوجود آمدند:

كميته هاي عمومي
رئيس : رئيس كنفرانس
اعضاء : رئيس و معاونان كنفرانس ، رئيس كميتة همگاني و رئيس كميتة نگارش

كميتة همگاني
رئيس : آقاي فيليپ كيرش (كانادا )
معاونان رئيس: خانم سيلويا فرناندز دوگورمندي ( آرژانتين ) ،
آقاي كنستانتين ويرجيل ايوان( روماني )
و آقاي فاكيسو موچو چوكو( لسوتو )
گزارشگر : آقاي ياسوماسا ناگامين ( ژاپن

كميته نگارش
رئيس : آقاي م - شريف بسيوني ( مصر )
اعضاء : آفريقاي جنوبي ، آلمان ، كامرون ، چين ، اسپانيا ، ايالات متحده آمريكـا ، فدراسيون روسيه ، فرانسه ، غنــا ، هنــد ، جامائيك ، لبنان ، جمهوري عربي سوريه ، جمهوري كــره ، جمهوري دومينيكن ، پادشاهي بريتانياي كبير و ايرلندشمالي ، اسلوني ، سودان ، سوئيس و ونزئولا .
گزارشگر كميته همگاني نيز قهراً در كارهاي كميته نگارش مطابق با مادة 48 آيين نامه داخلي كنفرانس شركت نمود.

كميسيون بررسي اعتبار نامه ها
رئيس : خانم هانلور بنجامين ( از كشور دومينيك )
اعضاء : آرژانتين ، چين ، ساحل عاج، دومينيك ، ايالات متحدة آمريكا، فدراسيون روسيه ، نپال ، نروژ و زامبيا

آقاي هانس كرل معاون دبيركل و مشاور حقوقي به عنوان رئيس دبيرخانه انتخاب گرديد. آقاي روي س . لي مدير بخش تدوين ادارة امور حقوقي به عنوان دبير اجرايي كنفرانس انجام وظيفه نمود . بعلاوه دبيرخانه شامل اعضاي زير نيز بوده است :
خانم مهنوش هـ . ارسنجاني منشي كميتة همگاني ؛ آقاي مپازي سينجلا منشي كميسيون بررسي اعتبار نامه ها؛ خانم كريسيتين بورلوينه - وريلاس ، خانم ويرجينيا موريس ، آقاي ولاديمير رودنيستكي و آقاي رنان ويلاسيس دستياران منشي هاي كنفرانس بودند.

كنفرانس مي بايست پيش نويس اساسنامة مربوط به تأسيس ديوان كيفري بين المللي را كه توسط كميته مقدماتي مطابق با مأموريت محوله (A/CONF.183/2/Add.1 ) ارائه شده بود ، بررسي نمايد.

كنفرانس ، بررسي پيش نويس كنوانسيون بين المللي مربوط به تأسيس ديوان كيفري بين المللي را كه توسط كميته مقدماتي تهيه شده بود ، به عهدة كميته همگاني واگذار كرد.
كنفرانس ، به كميته نگارش مأموريــت داد كه بدون گشودن باب بحث در ماهيت ، همـة متوني را كه بــه كميته مذكـور ارسال مي گردد ، بدون تغيير در ماهيت تنظيم نموده و نـگارش آنها را انجام بـدهد و در صورت درخواست
كنفرانس يا كميتة همگاني ، نظرياتش را در مورد مسائل مربوط به نگارش بيان نمايد و گزارشي از كارهايش را به كنفرانس يا كميته همگاني حسب الاقتضاء ارسال نمايد.

براساس مشورت ها ، به ترتيبي كه در گزارشهاي كنفرانس (A/CONF.183 /SR.1 to SR...) و كميته همگاني (A/CONF.183/C.1/SR.1to SR..) و همچنين گزارشهاي كميتة همگانـي (A/CONF. 183/ ... )و كميته نگارش (A/ CONF. 183/C.1 /L.64 /L.65 /Rev.1/ L.66 and Add. 1,L.67 / Rev. 1/L. 68 / Rev .2 , L 82-L.88 and L 91) آمده است ، كنفرانس ، اساسنامة رم مربوط به ديوان كيفري بين المللي راتهيه كرد.

اساسنامه مذكور كه مي بايست توسط دولتها تصويب ، قبول يا تأئيد شود در تاريخ 17ژوئيه 1998 توسط كنفرانس مورد پذيرش واقع گرديد. اين اساسنامه مطابق مقرراتي كه پيش بيني كرده است از تاريخ 17 ژوئيه 1998 براي امضاي دولتها مفتوح خواهد بود و بدين منظور تا تاريخ 17 اكتبر 1998 نزد وزارت امور خارجه ايتاليا باقي خواهد ماند. سپس تا تاريخ 31 دسامبر سال 2000 در مقر سازمان ملل متحد در نيويورك به منظور امضاي دولت ها مفتوح خواهد ماند .اساسنامه ، همچنين مطابق قواعدي كه پيش بيني نموده است براي الحاق بدان مفتوح است .

اساسنامه ، بعد از 17 اكتبر 1998 ، تاريخ اتمام مهلت امضاء در نزد وزارت امور خارجه ايتاليا ، نزد دبيركل سازمان ملل توديع خواهد شد.

كنفرانس ، همچنين قطعنامه هاي زير را كه ضميمه اين سند نهايي هستند تصويب نمود :

تقدير از كميسيون حقوق بين الملل

تقدير از شركت كنندگان و رئيس كميته تهيه كنندة طرح تأسيس ديوان كيفري بين المللي

تقدير از رئيس كنفرانس ، رئيس كميتة همگاني و رئيس كميتة نگارش

تقدير از مردم و دولت ايتاليا

قطعنامه در مورد جرائم معاهداتي

قطعنامة مربوط به تشكيل كميسيون مقدماتي براي ديوان كيفري بين المللي

در تأييد اين امر ، نمايندگان [ دولتها ] اين سند نهايي را امضاء كردند.

رم ،17ژوئيه يك هزار و نهصد و نود و هشت ، در يك نسخه به زبانهاي انگليسي ، عربي ، چيني ، اسپانيولي ، فرانسه و روسي كه هركدام از اين متون داراي اعتبارند .

كنفرانس به اتفاق آراء تصميم گرفت كه نسخة اصلي اين سند نهايي در بايگاني وزارت امور خارجه ايتاليا نگهداري شود.